Database stof en endotoxinen

In deze webtool kun je een database met gegevens over de mate van blootstelling aan stof en endotoxine in verschillende sectoren van de agrarische en groene sector raadplegen. Dit kan je als bedrijf of adviseur helpen bij het maken van een globale inschatting van hoogte van blootstelling binnen een bedrijf in een sector. De database omvat gegevens voor de primaire agrarische en groene sectoren, en gegevens voor de aanpalende sectoren zoals (industriële) verwerking en handel (inclusief transport en overslag).

De webtool en de database zijn ontwikkeld door het IRAS Universiteit Utrecht als onderdeel van het project "Pak stof aan!" van Stigas en is mede gefinancierd door een subsidie van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Meer informatie over de totstandkoming van deze webtool en hoe de gegevens verkregen zijn staat omschreven onder het kopje informatie in het menu.

Welke gegevens vind je hier?

Beschikbare gegevens uit Nederland en het buitenland over blootstelling aan inhaleerbaar stof en endotoxinen worden per sector in een tabel samengevat weergegeven (o.a. aantal in eerdere studies uitgevoerde metingen, gemiddelde waarde, mate van spreiding en spreidingsbreedte [minimum en maximum waarde]). Tevens wordt indien mogelijk de waarschijnlijkheid van overschrijding van grenswaarden voor organisch stof en endotoxine blootstelling weergeven.

Wat kan je ermee?

De gegevens in de database zijn bruikbaar in de tweede fase van het proces van beoordelen van blootstellings­situaties: het maken van een eerste globale inschatting van de hoogte van blootstelling aan stof en endotoxinen (zie figuur 1). Met de informatie uit de database kan worden ingeschat of grenswaarde overschrijding waarschijnlijk is. Op basis hiervan kan beslist worden óf en welke verdere acties nodig zijn, bijvoorbeeld nader gedetailleerd onderzoek naar blootstelling binnen het bedrijf, óf direct toepassen van beheers­maatregelen alvorens nader gedetailleerd onderzoek naar blootstelling uit te voeren.

Schema Globale inschatting Blootstelling

Grenswaarden

Vuistregels bepaling waarschijnlijkheid grenswaarde­overschrijding

De waarschijnlijkheid van grenswaardeoverschrijding beoordeel je aan de hand van de berekende overschrijdingskans of door vergelijking van geometrisch gemiddelde concentraties met signaleringswaarden.

Overschrijdingskans

De overschrijdingskans is alleen berekend wanneer individuele meetgegevens beschikbaar zijn en er minimaal 5 metingen per functie beschikbaar zijn. De kans op overschrijding wordt uitgedrukt in een percentage, en geeft een schatting over hoeveel van de blootstellings­metingen boven de grenswaarde zullen liggen. Vuistregels voor de beoordeling van de overschrijdingskans zijn in onderstaande tabel weergeven.

Signaleringswaarden
Signalering Over­schrijdings­kans Signa­lerings­waarde geo­metrisch gemid­delde stof Signa­lerings­waarde geo­metrisch gemid­delde endotoxine
Accep­tabel; kans op over­schrij­ding is laag < 5% ≤ 0,2 mg/m3 ≤ 12,5 EU/m3
Over­schrijd­ing treedt soms op; doe metingen voor een meer ge­detail­leerde kwantita­tieve schatting van bloot­stelling   5-30% > 0,2–0,7 mg/m3 > 12,5–45 EU/m3
Over­schrijd­ing treedt regel­matig op; pas meteen beheers­maat­regelen toe en schat of bepaal de bloot­stelling opnieuw. > 30% > 0,7 mg/m3 > 45 EU/m3
Tabel. Vuistregels met betrekking tot beoordeling van over­schrijdings­kans en signalerings­waarden..

Disclaimer

Bovenstaande vuistregels en de database stof en endotoxinen blootstelling zijn met uiterste zorgvuldigheid samengesteld. Het IRAS aanvaardt geen aansprakelijkheid voor de gevolgen van eventuele fouten en/of onvolledigheden. In een specifieke situatie moet op basis van deze gegevens en beoordeling van de werksituatie van een arbeidshygiënist altijd een eigen afweging worden gemaakt.

Copyright IRAS Universiteit Utrecht 2020.

Meer informatie over beheersmaatregelen

Deze database geeft alleen een overzicht van beschikbare gegevens op basis van metingen en waarnemingen uit de literatuur en gaat niet specifiek in op beheersmaatregelen. Meer informatie over het beheersen van stof en endotoxinen blootstelling is te vinden op de site van Stigas bij de campagne "Pak stof aan" [http://www.pakstofaan.nl/], en meer specifiek in het 5 stappen plan:

Referenties

  • Arbejdstilsynet [Danish Working Environment Authority] At-vejledning. "Grænseværdier for stoffer og materialer. [Limit values for substances and materials]", Publication no. C.0.1 The Danish Working Environment Authority: Copenhagen. [2007]
  • Gezondheidsraad. "Endotoxins. Health-based recommended occupational exposure limit." Publication number 2010/04OSH. Den Haag Nederland: Gezondheidsraad (Health Council of the Netherlands). [2010]
  • Schinkel, J., Tjoe Nij, E., Spaan, S., Tielemans, E., Preller, L., Wouters, I.M., Heederik, D. "Blootstelling aan endotoxinen in Nederland: Opzet van een databestand." TNO rapport P6742, TNO Kwaliteit van Leven, Zeist, Nederland. [2007]
  • Spaan, S., Schinkel, J., Wouters, I.M., Tjoe Nij, E., Preller, L., Heederik, D., Tielemans, E. "Werkplekatmosfeer - Richtlijnen voor de beoordeling van de blootstelling aan endotoxinen in de lucht." TNO rapport P6741. TNO Kwaliteit van Leven, Zeist, Nederland. [2008]